Σε μια σειρά διευκρινιστικών οδηγιών προέβη με εγκύκλιο (132076/ΓΔ4 της 5-10-26) το υπ. Παιδείας οι οποίες αφορούν στις «εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας μαθητών/τριών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων» και ρυθμίζονται από τις δύο φετινές αποφάσεις υπό στοιχεία Φ.12/109328/Δ1/31-08-2026 και 109113/ΓΔ4/19-08-2026.
Ειδικά για τη συμμετοχή των τουριστικών γραφείων σε πρόσκληση μεταφοράς μαθητών οι νέες διευκρινίσεις του υπουργείου δίδονται παρακάτω. Στη συνέχεια της κάθε διευκρίνισης παραθέτουμε και το κείμενο της απόφασης όπως ισχύει.
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: Άρθρο 21 της υπό στοιχεία Φ.12/109328/Δ1/19-08-2026 (Β ́5344) Υπουργικής Απόφασης και άρθρο 22 της υπό στοιχεία 109113/ΓΔ4/19-08-2026 (Β ́5237) Υπουργικής Απόφασης: Διευκρινίζεται ότι η συνδρομή των προϋποθέσεων της παραγράφου 1 των προαναφερθέντων άρθρων αποδεικνύεται με τα έγγραφα που υποβάλλονται στις σχολικές μονάδες σύμφωνα με την παρ. 2 των προαναφερθέντων άρθρων. Τα εν λόγω έγγραφα υποβάλλονται άπαξ ανά σχολικό έτος από κάθε συνεργαζόμενο τουριστικό γραφείο. Επισημαίνεται ότι για την έκδοση των αποδεικτικών φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας θα γίνεται χρήση του Α.Φ.Μ. της οικείας Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.
Το κείμενο των άρθρων 21 και 22:
Προϋποθέσεις συμμετοχής τουριστικών γραφείων σε πρόσκληση μεταφοράς μαθητών:
1. Για τη συμμετοχή τουριστικού γραφείου σε πρόσκληση για μεταφορά μαθητών/τριών πρέπει να πληρούνται οι κάτωθι προϋποθέσεις:
i. Να διαθέτει άδεια γενικού τουρισμού ή άλλη ισοδύναμη άδεια ισχύουσα κατά τον χρόνο δημοσίευσης της πρόσκλησης,
ii. να μην συντρέχουν λόγοι αποκλεισμού, όπως προβλέπονται στην παρ. 1 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 (Α’ 147),
iii. να μην τελεί υπό πτώχευση ή να μην έχει υπαχθεί σε διαδικασία ειδικής εκκαθάρισης ή να μην τελεί υπό αναγκαστική διαχείριση από εκκαθαριστή ή από το δικαστήριο ή να μην έχει υπαχθεί σε διαδικασία πτωχευτικού συμβιβασμού ή να μην έχει αναστείλει τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες ή να μην έχει υπαχθεί σε διαδικασία εξυγίανσης και δεν τηρεί τους όρους αυτής ή να μην βρίσκεται σε οποιαδήποτε ανάλογη κατάσταση που προκύπτει από παρόμοια διαδικασία, προβλεπόμενη σε εθνικές διατάξεις νόμου,
iv. να έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του εκ της φορολογικής και κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας,
v. να έχει υποχρεωτική Ασφάλιση Επαγγελματικής και Αστικής Ευθύνης Διοργανωτή Ταξιδίων/Ταξιδιωτικού-Τουριστικού Γραφείου,
vi. να μην εκπροσωπείται από άτομο που έχει καταδικαστεί με αμετάκλητη απόφαση για: α) Αδίκημα σχετικό με την επαγγελματική του διαγωγή, β) για εγκλήματα σχετικά με την οικογένεια των άρθρων 360 και 360Α του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95), γ) εγκλήματα του ν. 3500/2006 (Α’ 232) για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, δ) εμπορία ανθρώπων σύμφωνα με το άρθρο 323Α του Ποινικού Κώδικα και τον ν. 4251/2014 (Α’ 80), ε) διακίνηση ναρκωτικών σύμφωνα με τον ν. 4139/2013 (Α’ 74), στ) τα εγκλήματα των άρθρων 187, 187A, 187B, 299, 306, 308 έως 312 και 324 του Ποινικού Κώδικα. Τα ως άνω ισχύουν και για το προσωπικό του τουριστικού γραφείου που πρόκειται να συμμετάσχει στην εκπαιδευτική δράση.
2. Για την απόδειξη της συνδρομής των κριτηρίων συμμετοχής εκ μέρους των υποψηφίων υποβάλλεται από τους ενδιαφερόμενους κατά τον χρόνο υποβολής της προσφοράς τους:
α) Υπεύθυνη δήλωση μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr) που υπογράφεται από τον/τη νόμιμο εκπρόσωπο του τουριστικού γραφείου περί του ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό του/της και στο πρόσωπο των ατόμων που θα διαθέσει για την εκτέλεση της σύμβασης οι λόγοι αποκλεισμού των στοιχείων ii, iii και vi και προσκομίζουν αντίγραφο γενικής ή άλλης ισχύουσας ή ισοδύναμης άδειας τουρισμού, καθώς και τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα νόμιμης σύστασης και εκπροσώπησής τους όπως και αντίγραφο της ασφάλισης επαγγελματικής αστικής ευθύνης της περ. v της παρ. 1,
β) αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας για χρέη προς το Δημόσιο σε ισχύ.
γ) αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας σε ισχύ,
δ) γενικό πιστοποιητικό από το Γ.Ε.Μ.Η.,
ε) αποδεικτικό καταχώρισης στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων του άρθρου 20 του ν. 4557/2018.
Μέτρα και υποχρεώσεις ασφαλούς διενέργειας μαθητικών μετακινήσεων
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: Παρ. 9 του άρθρου 24 της υπό στοιχεία Φ.12/109328/Δ1/19-08-2026 (Β ́5344) Υπουργικής Απόφασης και παρ. 9 του άρθρου 25 της υπό στοιχεία 109113/ΓΔ4/19-08-2026 (Β ́5237) Υπουργικής Απόφασης: Διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση αδυναμίας έκδοσης ΕΚΑΑ λόγω υπαγωγής στη νομοθεσία περί ανασφάλιστων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (άρθρο 33 ν. 4368/2016, όπως ισχύει), ο γονέας ή κηδεμόνας υποβάλλει υπεύθυνη δήλωση στον/στη Διευθυντή/ντρια του Σχολείου, δηλώνοντας ότι δεν διαθέτει ιδιωτική ασφάλιση προκειμένου να αποφασίσει ο Σύλλογος Διδασκόντων/ουσών για τη δυνατότητα συμμετοχής του/της μαθητή/τριας στην εκδρομή-μετακίνηση.
Εφόσον η μετακίνηση των μαθητών στον τόπο πραγματοποίησης της εκπαιδευτικής δράσης πραγματοποιείται με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, δεν απαιτείται η συμμετοχή τουριστικών γραφείων και η υποβολή των σχετικών δικαιολογητικών.
Το κείμενο της παραγρ. 9 του άρθρου 25 της υπό στοιχεία 109113/ΓΔ4/19-08-2026 (Β ́5237) Υπουργικής Απόφασης:
Εφόσον η δράση πραγματοποιείται στο εξωτερικό, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή ανυπέρβλητης δυσκολίας που τυχόν προκύψει κατά τη διάρκεια της δράσης, ο/η Αρχηγός απευθύνεται, στις πλησιέστερες πρεσβευτικές ή προξενικές αρχές, καθώς και στον αρμόδιο Συντονιστή Εκπαίδευσης Εξωτερικού. Ο Αρχηγός της δράσης οφείλει να έχει στη διάθεσή του τα στοιχεία των ανωτέρω προσώπων πριν την έναρξη της δράσης. Για κάθε εκπαιδευτική δράση στο εξωτερικό είναι απαραίτητη η ασφαλιστική κάλυψη για τη διάρκεια του ταξιδιού και της διαμονής των συνοδών εκπαιδευτικών και των μαθητών/τριών. Για εκπαιδευτικές δράσεις σε χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι γονείς/κηδεμόνες των μαθητών/τριών απευθυνόμενοι στον ασφαλιστικό τους φορέα μεριμνούν για την έκδοση Ευρωπαϊκής Κάρτας Ασφάλισης Ασθένειας (Ε.Κ.Α.Α.). Σε περίπτωση που μαθητής/τρια διαθέτει ιδιωτική ασφάλιση, οι γονείς/κηδεμόνες δύναται να καταθέσουν σχετική Υπεύθυνη Δήλωση με συνημμένο αντίγραφο συμβολαίου ή βεβαίωση του ασφαλιστικού φορέα η οποία αναφέρει πως το ασφαλιστήριο συμβόλαιο καλύπτει τα έξοδα νοσηλείας του/της ασφαλισμένου/ης στη χώρα προορισμού.
Σε περίπτωση εκπαιδευτικής δράσης στο εξωτερικό, η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ενημερώνει εγκαίρως την Πρεσβεία ή το πλησιέστερο Προξενείο της Ελλάδας στη χώρα μετάβασης με κοινοποίηση της σχετικής απόφασης μετακίνησης στη Διεύθυνση Ε3 Μορφωτικών, Πολιτιστικών και Αθλητικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών (στην ηλεκτρονική διεύθυνση de3@mfa.gr).
Τα μέτρα και οι υποχρεώσεις για την ασφαλή διενέργεια μαθητικών μετακινήσεων σύμφωνα με την 109113/ΓΔ4 απόφαση έχουν ως εξής:
1. Οι εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας δύναται να πραγματοποιούνται με οδικά, σιδηροδρομικά, πλωτά ή αεροπορικά μεταφορικά μέσα τα οποία οφείλουν να τηρούν όλα τα κατά περίπτωση προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας για τη μεταφορά μαθητών/τριών, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
2. Η εκκίνηση των εκπαιδευτικών δράσεων πραγματοποιείται από τον χώρο του σχολείου ή από χώρο που καθορίζεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων. Όταν η μετακίνηση πραγματοποιείται οδικώς η αναχώρηση δεν πραγματοποιείται πριν από τις 06.00 π.μ. και εφόσον δεν προβλέπεται διανυκτέρευση, η άφιξη στον τόπο προορισμού ή η επιστροφή στο σχολείο ή σε χώρο που καθορίζεται από τον Σύλλογο Διδασκόντων πραγματοποιείται το αργότερο έως τις 22.00 μ.μ.. Σε περίπτωση χρήσης σιδηροδρομικών, πλωτών ή εναέριων μέσων, είναι δυνατό να διαφοροποιηθούν τα παραπάνω προβλεπόμενα χρονικά όρια εκκίνησης-άφιξης με αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων.
3. Για τις εκπαιδευτικές δράσεις οι οποίες πραγματοποιούνται με τουριστικά λεωφορεία, ο/η Διευθυντής/ ντρια του σχολείου, ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια Διεύθυνση Τροχαίας της Ελληνικής Αστυνομίας για την ημερομηνία και την ώρα πραγματοποίησης της μετακίνησης ώστε να διενεργηθεί επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος των λεωφορείων μεταφοράς και αποστέλλει ηλεκτρονικά, τουλάχιστον τρεις (3) ημέρες πριν την αναχώρηση της εκάστοτε δράσης ηλεκτρονικά αντίγραφα (σε μορφή.pdf ή.jpg) των κάτωθι εγγράφων:
i. Άδεια κυκλοφορίας του οχήματος της μετακίνησης,
ii. Άδεια οδήγησης του οδηγού,
iii. Πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας οδηγού,
iv. Ασφαλιστήριο συμβόλαιο του οχήματος,
v. Δελτίο τεχνικού ελέγχου οχήματος (ΚΤΕΟ),
vi. Βεβαίωση καλής λειτουργίας ταχογράφου από εγκεκριμένο συνεργείο,
vii. Επικαιροποιημένο ταχογράφο του οχήματος.
4. Ο/Η Αρχηγός και οι συνοδοί δύνανται να απευθυνθούν στις κατά τόπους διευθύνσεις της τροχαίας για επανάληψη των ελέγχων και κατά τη διάρκεια της οδικής μετακίνησης ο/η Αρχηγός και οι συνοδοί επιβλέπουν την τήρηση των ορίων ταχύτητας.
5. Σε περίπτωση μετακίνησης με τουριστικά λεωφορεία, ο/η Αρχηγός της δράσης φροντίζει για την ανάρτηση στα οχήματα ευανάγνωστης πινακίδας με την ένδειξη «Σχολική Εκδρομή (όνομα σχολείου)» σε εμφανή σημεία στο πρόσθιο και οπίσθιο μέρος του οχήματος, η οποία διατηρείται έως την ολοκλήρωση της εκδρομής.
6. Η τήρηση του προγράμματος της εκπαιδευτικής δράσης αποτελεί ευθύνη του/της Αρχηγού της δράσης και των συνοδών.
7. Οι χώροι που επιλέγονται για τη διαμονή, εστίαση και ψυχαγωγία των μαθητών να διαθέτουν νόμιμη άδεια λειτουργίας και να πληρούν τους όρους ασφάλειας και υγιεινής.
8. Σε έκτακτη ανάγκη ή ανυπέρβλητη δυσκολία που τυχόν προκύψει κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής μετακίνησης, ο/η υπεύθυνος/η απευθύνεται στις αρμόδιες κατά περίπτωση αρχές (Αστυνομία, ΕΚΑΒ κ.λπ.) και ζητά τη συνδρομή τους. Παράλληλα, δύναται να απευθυνθεί στον/ην Γενικό Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης ή/και στις κατά τόπο αρμόδιες αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης.
Αντιρρήσεις από τη Διδασκαλική Ομοσπονδία
Υπενθυμίζουμε ότι επί των παραπάνω υποχρεώσεων, η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας εξέφρασε την πλήρη αντίθεσή της προτρέποντας τους εκπαιδευτικούς να μην πραγματοποιήσουν εκδρομές με λεωφορεία. Το σχετικό κείμενο της ΔΟΕ θα το διαβάσετε εδώ.
