Σημαντικές αλλαγές στους διαγωνισμούς δημόσιων συμβάσεων προβλέπει πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ε.Ε.
Διαβάζοντας κανείς την πρόταση, γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για μια ακόμη προσπάθεια της ΕΕ να ευνοήσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τα προϊόντα της απέναντι στον συνεχώς αυξανόμενο ανταγωνισμό των προϊόντων των τρίτων χωρών και κυρίως της Κίνας. Αυτό προκύπτει από τα εξής βασικά σημεία της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως τα έχει επισημάνει η Διεθνής Ένωση Οδικών Μεταφορών (IRU -International Road Union):
- Δίδεται μεγαλύτερη βαρύτητα στην ποιότητα κατά την αξιολόγηση τιμής-ποιότητας. Διαβάζουμε: «Είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι οι συμβάσεις θα ανατίθενται, κατά κανόνα, με βάση την καλύτερη σχέση τιμής-ποιότητας, με ελάχιστες σταθμίσεις ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων κριτηρίων οικολογικού προσανατολισμού και κοινωνικής ευθύνης, σύμφωνα με τη μακροχρόνια έκκληση της IRU να ξεπεραστούν οι αναθέσεις με βάση τις χαμηλότερες τιμές και να δοθεί μεγαλύτερη βαρύτητα στην ποιότητα. Η πρόταση ενισχύει επίσης τις διασφαλίσεις κατά των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών».
- Δίδεται δυνατότητα διαίρεσης των συμβάσεων σε τμήματα: «Η συμμετοχή των προμηθευτών διευκολύνεται, μεταξύ άλλων, μέσω της πιθανής διαίρεσης των συμβάσεων σε τμήματα και μέσω υπεργολαβίας, με τον περιορισμό ότι μια σύμβαση δεν μπορεί να ανατεθεί σε υπεργολαβία στο σύνολό της».
- Εύνοια προς τα προϊόντα ΕΕ: «Η πρόταση εισάγει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο προτιμήσεων που επιτρέπει στους φορείς του δημόσιου τομέα να ευνοούν τα προϊόντα καταγωγής ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω ελάχιστων απαιτήσεων καταγωγής. Οι φορείς του δημόσιου τομέα θα μπορούν επίσης να προσδιορίζουν εάν οι προμήθειες είναι καταγωγής τρίτων χωρών, χρησιμοποιώντας ένα δωρεάν διαδικτυακό εργαλείο που παρέχεται από την Επιτροπή».
- Δυνατότητα απευθείας αναθέσεων: Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει, υπό προϋποθέσεις, τις απευθείας αναθέσεις. Για το συγκεκριμένο, διαβάζουμε: «Θα επιτρέπεται «στους αγοραστές του δημόσιου τομέα να αναθέτουν συμβάσεις σε δικές τους ελεγχόμενες οντότητες χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία υπό ορισμένες προϋποθέσεις».
Όπως εξηγεί η IRU, αυτές οι αναθέσεις αποσκοπούν «σε ισχυρότερες διασφαλίσεις σχετικά με τις μη ανταγωνιστικές αναθέσεις. Αυτές οι εξαιρέσεις πρέπει να ορίζονται με σαφήνεια, να αιτιολογούνται και να επανεξετάζονται τακτικά, δίνοντας στους ιδιωτικούς φορείς μια πραγματική ευκαιρία να ανταγωνιστούν». Για το ίδιο θέμα, η Raluca Marian, διευθύντρια της IRU σχολιάζει:
«Η πιθανότητα μη ανταγωνιστικών αναθέσεων πρέπει να αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή. Ενώ μπορεί να υπάρχουν περιστάσεις όπου δικαιολογούνται, θα πρέπει να παραμένουν εξαιρετικές και δεν πρέπει να υπονομεύουν την ισότιμη πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις, τη διαφάνεια ή τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των φορέων».
Σημειώνεται ότι η παραπάνω πρόταση θα αντικαταστήσει τις τρεις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις του 2014 με έναν ενιαίο, άμεσα εφαρμόσιμο κανονισμό, ο οποίος θα απλοποιεί τις δημόσιες συμβάσεις και θα διευκολύνει τον ανταγωνισμό για τους μικρότερους φορείς. Όπως αναφέρει η διευθύντρια της IRU «η Επιτροπή έχει κάνει πολλά σημαντικά πράγματα σωστά. Η τοποθέτηση της ποιότητας πάνω από τη χαμηλότερη τιμή, η απλούστευση των διαδικασιών και η μείωση της γραφειοκρατίας θα κάνουν τις δημόσιες συμβάσεις πιο δίκαιες και πιο προσβάσιμες».
Τα επόμενα βήματα: Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα συζητηθεί και θα εξεταστεί προς έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
