Σημαντικές αλλαγές επέρχονται στις Οδικές Μεταφορές με τον καινούργιο νόμο του υπ. Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων.
Απελευθέρωση για τα Ελαφρά Επαγγελματικά, αλλά και για τα ρυμουλκούμενά τους
Απελευθερώνεται το μεταφορικό έργο των ελαφρών επαγγελματικών αυτοκινήτων μέχρι 2.500 kg μικτού βάρους (Ν1), Ιδιωτικής Χρήσεως. Κάθε Ιδιώτης, ακόμη και ανεπάγγελτος, μπορεί να έχει μια άδεια ΦΙΧ χωρίς να απαιτούνται οι προϋποθέσεις συγκεκριμένης επαγγελματικής δραστηριότητας ή του πραγματοποιούμενου τζίρου. Μπορεί επίσης να μεταφέρει περισσότερα των δύο ατόμων π.χ. οδηγός και δύο επιβάτες, εφόσον το όχημα έχει αυτή τη δυνατότητα από την έγκριση τύπου. Με απλά λόγια, μπορεί ο οποιοσδήποτε να αποφασίσει, αν θα αγοράσει ένα επιβατικό αυτοκίνητο ή ένα vanette, δηλαδή ένα ελαφρό βαν, ανάλογα με τις ανάγκες του. Περιορισμοί στη χορήγηση άδειας επαγγελματικού ΦΙΧ μέχρι 2,5 τόνους δεν υπάρχουν. Επίσης, αναμένεται και η έκδοση σχετικής απόφασης, σύμφωνα με την οποία θα απελευθερώνεται και η έλξη ρυμουλκουμένου μέχρι 750 κιλών μικτού βάρους, από ελαφρά επαγγελματικά βαν της κατηγορίας Ν1 (δηλαδή μικτού βάρους μέχρι 3,5 τόνους). Το φορτίο που θα μεταφέρεται με το τρέιλερ δεν θα συνδέεται κατ’ ανάγκη με την επαγγελματική δραστηριότητα του ιδιοκτήτη του ΦΙΧ αυτοκινήτου. Σύμφωνα με το σκεπτικό του υπ. ΥπΜεΔι, αυτό γίνεται για τη διευκόλυνση μεγάλης μερίδας του πληθυσμού, οι οποίοι διαθέτουν και για τις μετακινήσεις τους και για τις μεταφορές τους ένα π.χ. αγροτικό, αλλά δεν μπορούν να συντηρούν ταυτόχρονα και ένα επιβατικό αυτοκίνητο προκειμένου να έλξουν μια βάρκα, ένα τρέιλερ, μια μπαγκαζιέρα κ.λπ.
Το θέμα αυτό της απελευθέρωσης των ελαφρών ΦΙΧ, είχε αποκαλύψει το περιοδικό Τ&Τ στο τεύχος του περασμένου Απριλίου, αλλά η κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου πάγωσε, μέχρι να μελετηθούν και συμπεριληφθούν σε αυτό και άλλες αναγκαίες διατάξεις προκειμένου η ελληνική νομοθεσία να είναι σύμφωνη με την Κοινοτική, ιδιαίτερα σε θέματα εγκρίσεων τύπου, σε θέματα ηλεκτρικών οχημάτων, έλξης ελαφρών ρυμουλκουμένων κ.α.
Επίσης, με τον καινούργιο νόμο μπορούν τώρα να πάρουν έγκριση τύπου και να ταξινομηθούν τα φορτηγά της κατηγορίας L7e-C U (βαριά τετράκυκλα) για μεταφορές αποκλειστικά εμπορευμάτων.
Επιπλέον, «ξεκαθαρίζει το τοπίο» με την κατάργηση της κατηγορίας των φορτηγών μέχρι ή πάνω από 4 τόνους (κατηγοριοποίηση που δεν υπάρχει στην Κοινοτική νομοθεσία) και την αντικατάστασή της με τη βασική κατηγορία των 3,5 τόνων. Αυτό σημαίνει ότι τα αυτοκίνητα θα είναι πάνω ή κάτω ή ίσα των 3,5 τόνων μέχρι την επόμενη κατηγορία των 8 τόνων. Πάντως οι υπάρχουσες άδειες που αναφέρονται στην κατηγορία των 4 τόνων εξακολουθούν να ισχύουν.
Ηλεκτρικό: Ως «φορτηγό» μπορεί τώρα να χαρακτηριστεί και το ηλεκτρικό όχημα μεταφοράς εμπορευμάτων με μάζα κενού οχήματος (απόβαρο) μέχρι ή ίσο με 500 κιλά, μη συμπεριλαμβανομένου του βάρους των μπαταριών και εφόσον η μέγιστη ισχύς του κινητήρα δεν ξεπερνά τα 15 kW στην περίπτωση οχημάτων για τη μεταφορά εμπορευμάτων.
Αναγραφή του κόστους των διοδίων και είσπραξή τους, πλέον των κομίστρων
Με τον καινούργιο νόμο, καταργείται κάθε περιορισμός επί των κομίστρων μεταφορικών επιχειρήσεων. Τα κόμιστρα συμφωνούνται ελεύθερα μεταξύ μεταφορέα και πελάτη. Αυτή η συμφωνία έχει πλέον χαρακτήρα μίσθωσης έργου και εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 97 μέχρι 107 του Εμπορικού Νόμου. Το καταβαλλόμενο αντίτιμο πιστοποιείται με διακριτό παραστατικό και καλύπτει τις πάσης φύσεως εύλογες δαπάνες για τη λειτουργία και συντήρηση του Φορτηγού Δημόσιας Χρήσης (Φ.Δ.Χ.) οχήματος και επιπλέον εύλογο ποσό για την απόσβεση του δεσμευμένου κεφαλαίου του ιδιοκτήτη του Φ.Δ.Χ. οχήματος, πέραν ευλόγου κέρδους. Το κόστος των διοδίων των πάσης φύσεως αυτοκινητοδρόμων που απαιτείται για την συγκεκριμένη διαδρομή θα καταβάλλεται υποχρεωτικά πλέον των συμφωνημένων κομίστρων από αυτόν που έχει την υποχρέωση πληρωμής του κομίστρου και θα αναγράφονται χωριστά στο παραστατικό πληρωμής των κομίστρων.
Η παραπάνω ρύθμιση, της ξεχωριστής καταβολής των διοδίων, αποτελούσε αίτημα των μεταφορέων, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες αυξήσεις των διοδίων, τις οποίες δεν μπορούσαν να μετακυλήσουν στον πελάτη. Οι αυτοκινητιστές θεωρούν ότι η αναγραφή του κόστους των διοδίων και η αποσύνδεσή του από το κόμιστρο θα βοηθήσει στη βελτίωση των κομίστρων και σε κάθε περίπτωση, θα μπορούν να απαιτούν από τον πελάτη την καταβολή – τουλάχιστον – των διοδίων με μετρητά.
Γνωρίζουμε όλοι, ότι οι περισσότεροι Μεταφορείς, δουλεύοντας με χαμηλό κόμιστρο και με πίστωση, αδυνατούν να καλύψουν το κόστος των διοδίων και των πετρελαίων, με αποτέλεσμα να ακολουθούν παράπλευρες οδούς για την αποφυγή τουλάχιστον των διοδίων, αφού δεν μπορούν να γλιτώσουν το κόστος του καυσίμου.
Αλλά, επίσης πολύ καλά γνωρίζουμε, ότι οι ίδιοι οι Μεταφορείς δεν επιδεικνύουν συνέπεια προς το δικό τους συμφέρον, ρίχνοντας τις τιμές των κομίστρων εξαιτίας του μεταξύ τους ανταγωνισμού που τείνει να αφανίσει την τάξη των μεμονωμένων και μικρομεσαίων αυτοκινητιστών. Επομένως είναι ένα στοίχημα γι’ αυτούς το κατά πόσο θα καταφέρουν να αξιοποιήσουν αυτό το πλεονέκτημα της ξεχωριστής, δηλαδή, αναγραφής των διοδίων.
Ωράρια Οδήγησης – Ανάπαυσης Οδηγών
Επέρχεται πλήρης εναρμόνιση με το ισχύον Κοινοτικό δίκαιο ειδικά για τους οδηγούς οχημάτων Διεθνών Μεταφορών. Τα πρόστιμα, για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν, είναι εξοντωτικά.
Υποχρεωτικό parking φορτηγών
Με τον καινούργιο νόμο, οι υπουργοί Υπ.Με.Δι. και Δημόσιας Τάξης μπορούν να επιβάλλουν περιορισμούς «στην κίνηση φορτηγών αυτοκινήτων στο οδικό δίκτυο της χώρας και να καθορίζεται η προσωρινή κίνησή τους σε χώρους στάθμευσης».
Αυτό σημαίνει ότι σε ειδικές περιπτώσεις μεγάλου κυκλοφοριακού φόρτου, ατυχήματος στο δρόμο, διαχείρισης κυκλοφορίας για την ασφάλεια εντός σηράγγων, οι αρχές θα υποχρεώνουν τα φορτηγά να παραμείνουν σε χώρους στάθμευσης, κάτι που συμβαίνει και στο εξωτερικό, ειδικά πριν από μεγάλα τούνελ. Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι, αν έχει γίνει πρόβλεψη δημιουργίας τέτοιων χώρων υποχρεωτικής στάθμευσης, οι οποίο χώροι θα διαθέτουν μια σχετική υποδομή.
Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και ωράρια τροφοδοσίας θα ορίζονται με αποφάσεις των Δήμων
Μέτρα που αφορούν στη ρύθμιση της κυκλοφορίας, όπως στον καθορισμό των μονόδρομων, ποδηλατοδρόμων και κατευθύνσεων της κυκλοφορίας, στην προτεραιότητα οδών, στην αλλαγή της διατομής του οδοστρώματος ή της οδού, στην εγκατάσταση και λειτουργία φωτεινής σηματοδότησης, στον προσδιορισμό και τη λειτουργία των χώρων στάθμευσης οχημάτων σε κοινόχρηστους χώρους και γενικά στον καθορισμό χώρων στάθμευσης και στην επιβολή περιορισμών ή απαγορεύσεων κυκλοφορίας ή στάθμευσης, λαμβάνονται με αποφάσεις του Περιφερειακού ή Δημοτικού Συμβουλίου στο οδικό δίκτυο αρμοδιότητάς τους, με βάση μελέτες που έχουν εκπονηθεί από, ή για λογαριασμό των αρμοδίων Τεχνικών Υπηρεσιών τους. Οι αποφάσεις αυτές εγκρίνονται από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Αυτή η ρύθμιση, με βάση την εμπειρία μας, προμηνύει νέα ευρύτερη δίωξη των φορτηγών από τους Δήμους, αφού είναι γνωστό, ότι τα Δημοτικά Συμβούλια, προκειμένου να ικανοποιούν αιτήματα των δημοτών τους προβαίνουν στην εύκολη λύση της τοποθέτησης απαγορευτικών στάθμευσης ή εισόδου σε δρόμους των φορτηγών. Αρκεί το τηλεφώνημα ενός «επώνυμου» δημότη και την άλλη μέρα το συνεργείο βγαίνει για το στήσιμο των απαγορευτικών σημάτων.
Στην αρμοδιότητα επίσης των Δήμων, περνάνε και τα ωράρια τροφοδοσίας των καταστημάτων από τα φορτηγά με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Οι δήμοι θέλουν οι τροφοδοσίες να γίνονται νύχτα ή μέχρι τις 7 το πρωί, οι οδηγοί απαιτούν (και δίκαια) αμοιβή νυχτερινής εργασίας, το κόστος μεταφοράς σχεδόν διπλασιάζεται, αυτό μετακυλίεται στα προϊόντα και όλοι μαζί μετά διαμαρτύρονται ότι το μεταφορικό κόστος στην Ελλάδα είναι υψηλό.
Μακρύτερες οι Αυτοκινητάμαξες
Επιτέλους, νομιμοποιήθηκε το επιπλέον μήκος στις αυτοκινητάμαξες, όπως ισχύει στις περισσότερες Κοινοτικές χώρες. Έτσι, με τον καινούργιο νόμο, προεκτείνονται μπροστά κατά 50 και πίσω κατά 150 εκατοστά. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 48 αναφέρεται ότι για τους οδικούς συρμούς μεταφοράς οχημάτων, επιτρέπεται η μεταφορά οχημάτων που προεξέχουν από το εμπρόσθιο τμήμα του συρμού μέχρι 50 εκατοστά του μέτρου και από το πίσω τμήμα του συρμού μέχρι 150 εκατοστά του μέτρου. Οι προεξοχές αυτές μετρούνται από το απώτερο σταθερό τμήμα του αμαξώματος του συρμού μπροστά ή πίσω μέχρι του απώτερου σημείου του πρώτου ή τελευταίου οχήματος που αποτελούν μέρος του φορτίου αντίστοιχα.
Κάποια από τα οχήματα που αποτελούν το φορτίο μπορούν να στηρίζονται σε εκτεινόμενες φορητές κατασκευές που προεξέχουν του αμαξώματος και δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τη μέτρηση των διαστάσεων, χωρίς να επιτρέπεται αυτές οι κατασκευές να εξέχουν και του φορτίου.
Μικτά Κλιμάκια Παραμεθόριων Περιοχών
Με άλλη αναμενόμενη απόφαση θα ανατεθεί η σύσταση Μικτών Κλιμακίων Ελέγχου Δήμων Παραμεθόριων Περιοχών (ΜΚΕ-ΔΠΠ) σε Δήμους παραμεθορίων περιοχών για τον έλεγχο των οχημάτων αλλοδαπών και ελληνικών. Τα έσοδα από την είσπραξη των προστίμων που επιβάλλουν τα ΜΚΕ-ΔΠΠ αποτελούν έσοδα των
Δήμων και οι αμοιβές των προσώπων που μετέχουν σε αυτά βαρύνουν τον προϋπολογισμό των οικείων δήμων. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εσωτερικών και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων ρυθμίζονται τα θέματα σχετικά με τη συγκρότηση, τη σύνθεση, την τοπική αρμοδιότητα ελέγχου, τη σύμφωνη με τις κείμενες διατάξεις αποζημίωση των μελών τους και κάθε άλλο θέμα σχετικά με τη λειτουργία τους.»
Εξάλλου, ο έλεγχος της εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας για την κυκλοφορία των ελληνικών και αλλοδαπών φορτηγών οχημάτων ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης και τις διενεργούμενες με αυτά μεταφορές και των λεωφορείων ελληνικών και αλλοδαπών ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης, καθώς και η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων για τις παραβάσεις των υποχρεώσεων που προβλέπονται στις υπουργικές αποφάσεις που εκδίδονται, ανατίθεται στις ακόλουθες αρχές, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους:
α) στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων,
β) στο Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ),
γ) στις Λιμενικές και Τελωνειακές Αρχές,
δ) στις Αστυνομικές Αρχές,
ε) στα Μικτά Κλιμάκια Ελέγχου,
στ) στα Μικτά Κλιμάκια Ελέγχου Δήμων Παραμεθόριων Περιοχών.»
Ρυθμίσεις επί άλλων συναφών θεμάτων
Επίσης, με τον καινούριο νόμο ρυθμίζονται πολλά συναφή θέματα, όπως συνεργείων, ΚΤΕΟ, συστάσεως Επιτροπών, Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, καθώς και τα νέα πρόστιμα για παραβάσεις φορτηγών και λεωφορείων κ.α.
Σημείωση: Οι ρυθμίσεις του νέου νόμου για τις Επιβατικές Μεταφορές και τα Λεωφορεία δημοσιεύονται στην ενότητα «Πούλμαν & Λεωφορεία»